توافق هسته ای در مذاکرات هسته ای لوزان

به نام حق تعالی 

خبر مسرت بار توافق هسته ای ایران در مذاکرات لوزان سوئیس با گروه 5+1 باری دیگر غرور و افتخار ملی هر ایرانی را به وجد آورد . اینجانب به عنوان عضوی حقیر از جامعه حقوقی کشور و یک کارشناس حقوق بین الملل از زحمات تیم مذاکره کننده در لوزان به خصوص استاد تمام عیار حوزه بین الملل جناب دکتر محمد جواد ظریف و تیم بسیار قوی ایشان قدردانی نموده و امید آن دارم که به حول و قوه الهی از این به بعد تلاشهای حقوقی برای نگارش متن و سند نهایی توافق لوزان بتواند راهگشایی برای ایرانی قدرتمند در جامعه جهانی به خصوص در حوزه فناوری هسته ای باشد . آخرین روز‌های تعطیلات نوروزی نویدبخش اقدامی رو به جلو در مذاکرات ایران و 1+5 در خصوص برنامه هسته‌ای ایران بود. موضوعی که نیازمند مداقع بیشتر در خصوص آیتم‌های احتمالی مطروحه در تیرماه می‌باشد. از این رو، خوانندگان محترم را به طرح دیدگاه‌های تحلیلی در این مورد دعوت می‌نمایم. متن بیانیه هسته‌ای لوزان در خصوص برنامه هسته‌ای کشورمان در اینجا قابل دسترسی است. اخبار مرتبط با موضوع از جمله واکنش ایالات متحده امریکا را می توانید از اینجا، اینجا و اینجا دریافت کنید.

بهزاد خویی 

کارشناس ارشد حقوق بین الملل 

مدرس دانشگاه

متن بیانیه مشترک ایران و 1+5 در پایان نشست لوزان

 

 

 

ایران و 1+5 در لوزان سوییس یک بیانیه مشترک صادر کردند.

ایران هسته ای- ایران و 1+5 در لوزان سوییس یک بیانیه مشترک صادر کردند.

متن این بیانیه مشترک که از سوی محمد جواد ظریف و فدریکا موگرینی در روز 13 فروردین 1394 (2 آوریل 2015) صادر شده چنین است.

***

ما، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران و نماینده عالی اتحادیه اروپا، همراه با وزرای خارجه 3 کشور اروپایی به اضافه 3 (چین، فرانسه، آلمان، فدراسیون روسیه، آمریکا، بریتانیا و ایالات متحده) از ششم تا سیزدهم فروردین 1394 در سوئیس دیدار نمودیم.

همانطور که در آذرماه 1392 توافق کرده بودیم، ما به این منظور در اینجا گرد هم آمدیم تا راه حل هایی به منظور دستیابی به حل و فصل جامعی که ماهیت صرفا صلح آمیز برنامه هسته ای ایران را تضمین نموده و کلیه تحریم ها را به صورت کامل لغو نماید، پیدا کنیم.

امروز ما یک گام تعیین کننده برداشتیم: ما به راه حل هایی در مورد مولفه های مهم برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) دست یافتیم. این امر مدیون عزم سیاسی، حسن نیت و تلاش جدی همه طرف ها بوده است. اجازه فرمائید از همه هیات های نمایندگی به خاطر تلاش های خستگی ناپذیرشان تقدیر نماییم.

تصمیم امروز ما که مبانی مورد توافق برای متن نهایی برجام را پایه ریزی می کند بسیار مهم است. اکنون می توانیم مجددا نگارش متن توافق نهایی و ضمایم آن را با بهره گرفتن از راه حل هایی که در این چند روز به آنها دست یافته ایم، شروع کنیم.

همچنان که ایران برنامه صلح آمیز هسته ای خود را دنبال می کند، سطح و ظرفیت غنی سازی و میزان ذخایر ایران برای دوره های زمانی مشخص، محدود خواهد شد و نطنز تنها مرکز غنی سازی ایران خواهد بود. تحقیق و توسعه غنی سازی در ایران بر روی ماشین های سانتریفیوژ بر اساس یک جدول زمانی و سطح توافق شده، انجام خواهد شد.

فوردو از یک سایت غنی سازی به یک مرکز هسته ای، فیزیک و فن آوری تبدیل خواهد گردید. در این مرکز همکاری بین المللی در حوزه های تحقیق و توسعه ی مورد توافق مورد تشویق قرار خواهد گرفت. مواد شکافت پذیر در فوردو نخواهد بود.

رآکتور تحقیقاتی پیشرفته آب سنگین در اراک با همکاری مشترک بین المللی بازطراحی و نوسازی خواهد شد به گونه ای که پلوتونیوم با قابلیت تسلیحاتی در آن تولید نگردد. بازفرآوری صورت نخواهد گرفت و سوخت مصرف شده صادر خواهد گردید.

مجموعه تدابیری برای نظارت بر اجرای مفاد برجام شامل کد اصلاحی 3.1 و اجرای داوطلبانه پروتکل الحاقی مورد توافق واقع شده است. آژانس بین المللی انرژی اتمی از فن آوری های مدرن نظارتی استفاده خواهد کرد و از دسترسی های توافق شده بیشتری از جمله به منظور روشن کردن موضوعات گذشته و حال برخوردار خواهد شد.

ایران در همکاری های بین المللی در حوزه انرژی هسته ای صلح آمیز مشارکت خواهد نمود که می تواند شامل ساخت نیروگاه های هسته ای و رآکتورهای تحقیقاتی شود. یک حوزه مهم دیگر، همکاری در زمینه ایمنی و امنیت هسته ای می باشد.

اتحادیه اروپایی، اعمال تحریم های اقتصادی و مالی مرتبط با هسته ای خود را خاتمه خواهد داد و ایالات متحده نیز اجرای تحریم های مالی و اقتصادی ثانویه مرتبط با هسته ای را، همزمان با اجرای تعهدات عمده هسته ای ایران به نحوی که توسط آژانس بین المللی انرژی اتمی راستی آزمایی شود، متوقف خواهد کرد.

یک قطعنامه جدید شورای امنیت سازمان ملل متحد صادر خواهد شد که در آن برجام تائید شده، کلیه قطعنامه های قبلی مرتبط با موضوع هسته ای لغو خواهد گردید و برخی تدابیر محدودیت ساز مشخص، را برای یک دوره زمانی مورد توافق، لحاظ خواهد کرد.

ما در هفته ها و ماه های آینده، برای نگارش متن برجام شامل جزئیات فنی آن، در سطوح سیاسی و کارشناسی کار خواهیم کرد. ما خود را متعهد به تکمیل تلاش ها تا تاریخ 11 تیرماه می دانیم. از دولت سوئیس به خاطر حمایت های سخاوتمندانه در میزبانی این مذاکرات تقدیر و تشکر می نمائیم. از خبرنگاران عزیز که در این مدت همراه ما بودند نیز سپاس گزاریم.

نگاهي به ماهيت حقوقي توافق احتمالي هسته‌ايي توافق ايران و ١+٥، چگونه مي‌تواند اجرايي شود؟

دكتر بهزاد صابري٭

رهبري نظام در سخناني كه در تاريخ ششم آذرماه در ارتباط با موضوع تمديد مذاكرات عنوان كردند، جمله‌يي بر زبان آوردند كه با كمي تدقيق حقوقي مي‌توان معاني مهمي را از آن استخراج كرد: «اگر در مذاكرات حرف منطقي زده، و قرارهاي عادلانه و عاقلانه گذاشته شود قبول مي‌كنيم». آنچه در اين جمله، توجه نگارنده را به خود معطوف كرده، موضوع «قرار گذاشتن» است. قرارهايي كه اگر عادلانه و منصفانه گذاشته شوند، مورد قبول نظام خواهند بود. كلمه قرار، در ارتباط با فرآيند مذاكرات هسته‌يي، به جاي كلمات ديگري استفاده شده كه مي‌توانستند بار حقوقي متفاوتي داشته باشند. در ادامه مطلب، سعي شده است كه با عنايت به اطلاعاتي كه از روند مذاكرات در دست هست، اين زاويه خاص از موضوع نيز مورد واكاوي قرار گيرد. فارغ از اينكه آيا مذاكرات ايران و شش دولت موسوم به «گروه ١+٥» به نتيجه‌يي خواهد رسيد يا خير، و فارغ از اينكه اين نتيجه به لحاظ محتوايي چگونه خواهد بود، شكل اين راه‌حل يا به عبارت بهتر، جنس و ماهيت اين راه‌حل نهايي به نوبه خود از اهميت زيادي برخوردار است؛ اينكه اين راه‌حل نهايي، آيا از جنس يك موافقتنامه بين‌المللي (به معناي اخص آن در حقوق بين‌الملل) است، يا اينكه به لحاظ حقوقي شرايط متفاوتي بر آن حاكم است. اهميت اين موضوع از آنجاست كه جنس اين راه‌حل، ارتباط مستقيم با مكانيزم اجرايي شدن آن هم در عرصه بين‌المللي و هم در سطح ملي دولت‌هاي ذيربط دارد.